Một số chi phí không cần có hóa đơn mà chỉ cần lập bảng kê 01/TNDN
Luật thuế TNDN có quy định một số trường hợp đặc biệt mua hàng hóa, dịch vụ không cần hóa đơn (GTGT hoặc hóa đơn bán hàng). Khi mua, doanh nghiệp để được tính vào chi phí được trừ sẽ dùng bảng kê 01/TNDN (Thông tư số TT26/VBHN) kèm theo chứng từ thanh toán cho người bán hàng, cung cấp dịch vụ. FAMA trích dẫn các trường hợp chi phí không cần hóa đơn như sau:
- Mua hàng hóa là nông, lâm, thủy sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra;
- Mua sản phẩm thủ công làm bằng đay, cói, tre, nứa, lá, song, mây, rơm, vỏ dừa, sọ dừa hoặc nguyên liệu tận dụng từ sản phẩm nông nghiệp của người sản xuất thủ công không kinh doanh trực tiếp bán ra;
- Mua đất, đá, cát, sỏi của hộ, cá nhân tự khai thác trực tiếp bán ra;
- Mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt;
- Mua tài sản, dịch vụ của hộ, cá nhân không kinh doanh trực tiếp bán ra;
- Mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ kinh doanh (không bao gồm các trường hợp nêu trên) có mức doanh thu dưới ngưỡng doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng (100 triệu đồng/năm). Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực. Doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ được phép lập Bảng kê và được tính vào chi phí được trừ. Các khoản chi phí này không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Trường hợp giá mua hàng hóa, dịch vụ trên bảng kê cao hơn giá thị trường tại thời điểm mua hàng thì cơ quan thuế căn cứ vào giá thị trường tại thời điểm mua hàng, dịch vụ cùng loại hoặc tương tự trên thị trường xác định lại mức giá để tính lại chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
Như vậy, Luật thuế TNDN đã có ưu đãi về mặt chứng từ và hình thức thanh toán đối với hàng hóa, dịch vụ do cá nhân trực tiếp sản xuất.
Tóm lại một bộ chứng từ đầy đủ cho việc mua hàng sẽ gồm:
-Hợp đồng giữa 2 bên nếu có giá trị mua bán lớn (thường từ 20tr trở lên). Nếu thường xuyên mua có thể lập hợp đồng nguyên tắc.
-Bảng kê thu mua hàng hóa dịch vụ mua vào không có hóa đơn - mẫu 01/TNDN.
-Phiếu chi tiền có đầy đủ chữ ký của các bên liên quan hoặc chuyển khoản theo tài khoản thỏa thuận trên hợp đồng (không bắt buộc chuyển khoản nhưng chuyển khoản sẽ tốt hơn cho việc giải trình)
Bạn đọc khi áp dụng chi phí không cần hóa đơn cần lưu ý vấn đề trực tiếp sản xuất này. Một số doanh nghiệp mua hàng qua thương lái và áp dụng mẫu 01/TNDN là không chính xác vì thương lái không phải là người trực tiếp sản xuất.
Phan Thanh Nam
Bài viết tham khảo TT26/VBHN