Những chính sách thuế thu nhập cá nhân mới áp dụng từ 2026 được tóm tắt dễ hiểu cho nhà quản lý
1. Bối cảnh thay đổi chính sách thuế TNCN
Cuối năm 2025, Quốc hội Việt Nam thông qua Luật Thuế Thu nhập cá nhân sửa đổi 2025, thay thế nhiều quy định của luật cũ 2007. Luật mới có hiệu lực từ năm 2026 và một số nội dung từ 01/7/2026.
Mục tiêu của cải cách:
- giảm gánh nặng thuế cho người lao động
- điều chỉnh theo mức sống và lạm phát
- đơn giản hóa biểu thuế
- mở rộng các khoản miễn thuế.
Đây được đánh giá là cải cách lớn nhất của thuế TNCN trong hơn 15 năm.
2. Những thay đổi lớn nhất của Luật Thuế TNCN 2025
Luật mới thay đổi các nội dung chính:
- mức giảm trừ gia cảnh
- biểu thuế lũy tiến
- thu nhập miễn thuế
- thuế đối với cá nhân kinh doanh
- quản lý thu nhập trong nền kinh tế số.
Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến:
- doanh nghiệp chi trả thu nhập
- người lao động
- chuyên gia nước ngoài.
3. Tăng mạnh mức giảm trừ gia cảnh
Đây là thay đổi quan trọng nhất.
Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ gia cảnh mới là:
|
Đối tượng |
Mức giảm trừ |
|
Bản thân người nộp thuế |
15,5 triệu đồng/tháng |
|
Người phụ thuộc |
6,2 triệu đồng/tháng/người |
Trước đây:
|
Đối tượng |
Mức cũ |
|
Bản thân |
11 triệu |
|
Người phụ thuộc |
4,4 triệu |
Mức mới tăng hơn 40% so với trước đây, nhằm phản ánh mức sống và chi phí sinh hoạt tăng.
4. Ngưỡng thu nhập phải đóng thuế
Nhờ mức giảm trừ gia cảnh mới, nhiều người không còn phải đóng thuế.
Ví dụ:
|
Trường hợp |
Thu nhập bắt đầu phải đóng thuế |
|
Không có người phụ thuộc |
khoảng 15,5 triệu/tháng |
|
1 người phụ thuộc |
khoảng 21,7 triệu/tháng |
|
2 người phụ thuộc |
khoảng 27,9 triệu/tháng |
Điều này giúp giảm số người phải nộp thuế TNCN.
5. Rút gọn biểu thuế lũy tiến
Luật mới giảm số bậc thuế từ 7 xuống còn 5 bậc.
Biểu thuế mới:
|
Thu nhập tính thuế/tháng |
Thuế suất |
|
đến 10 triệu |
5% |
|
10 – 30 triệu |
10% |
|
30 – 60 triệu |
20% |
|
60 – 100 triệu |
30% |
|
trên 100 triệu |
35% |
Việc rút gọn biểu thuế giúp:
- đơn giản tính thuế
- giảm chênh lệch giữa các bậc thuế.
6. Mở rộng các khoản thu nhập miễn thuế
Luật mới tăng số khoản thu nhập miễn thuế từ 14 lên khoảng 21 loại.
Ví dụ:
- học bổng
- thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở duy nhất
- hỗ trợ thiên tai
- một số thu nhập trong lĩnh vực khoa học công nghệ.
7. Thay đổi thuế đối với cá nhân kinh doanh
Một thay đổi đáng chú ý:
Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm có thể không phải nộp thuế TNCN.
Trước đây:
ngưỡng này là 200 triệu/năm.
Việc nâng ngưỡng này giúp giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh nhỏ.
8. Tác động đối với doanh nghiệp SME
Những thay đổi thuế TNCN ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp:
1. Chi phí nhân sự
Do mức giảm trừ gia cảnh tăng:
➡ người lao động được giữ lại nhiều thu nhập hơn
2. Thu hút nhân sự
Chính sách mới giúp:
- tăng thu nhập thực nhận
- cạnh tranh nhân lực tốt hơn.
3. Nghĩa vụ khấu trừ thuế
Doanh nghiệp vẫn phải:
- khấu trừ thuế TNCN
- kê khai thuế hàng tháng/quý
- quyết toán thuế cuối năm.
9. Những rủi ro thuế TNCN doanh nghiệp SME hay gặp
Cơ quan thuế thường phát hiện các lỗi:
1. không khấu trừ thuế TNCN
đối với:
- cộng tác viên
- chuyên gia tư vấn.
2. khai sai người phụ thuộc
dẫn đến giảm trừ sai.
3. chưa kê khai thu nhập
ví dụ:
- thưởng
- phụ cấp
- lợi ích bằng tiền.
4. chuyên gia nước ngoài
nhiều doanh nghiệp:
- xác định sai cá nhân cư trú
- kê khai sai thuế.
10. Những việc CEO SME nên kiểm soát
CEO không cần làm kế toán nhưng nên kiểm tra:
1. quỹ lương
- tổng chi phí nhân sự
- thuế TNCN.
2. hợp đồng lao động
xác định rõ:
- lương
- thưởng
- phụ cấp.
3. chuyên gia nước ngoài
xác định:
- cư trú / không cư trú
- nghĩa vụ thuế.
4. đăng ký người phụ thuộc
vì ảnh hưởng trực tiếp đến thuế.
11. Ví dụ thực tế
Nhân viên có thu nhập:
25 triệu/tháng
có 1 người phụ thuộc
Theo quy định mới:
Giảm trừ:
- bản thân: 15,5 triệu
- người phụ thuộc: 6,2 triệu
Tổng giảm trừ:
21,7 triệu
Thu nhập tính thuế:
25 – 21,7 = 3,3 triệu
Thuế phải nộp:
≈ 165.000 đồng
➡ giảm rất nhiều so với trước đây.
12. Xu hướng quản lý thuế TNCN sắp tới
Chính sách thuế TNCN đang hướng tới:
1️⃣ quản lý thu nhập qua dữ liệu ngân hàng
2️⃣ kiểm soát thu nhập thương mại điện tử
3️⃣ thu thuế nền tảng số và kinh tế chia sẻ
4️⃣ đơn giản hóa thủ tục thuế.
Phan Thanh Nam
CEO FAMA

